Một trong những ưu điểm tuyệt vời khiến thị trường Forex trở nên vô cùng hấp dẫn đối với các nhà giao dịch chính là khả năng tham gia thị trường với số tiền ký quỹ nhỏ nhưng lại nhận được đòn bẩy lớn. Với một số vốn khiêm tốn, bạn hoàn toàn có thể mở một lệnh giao dịch có khối lượng lớn hơn gấp nhiều lần. Và sau đó, chỉ cần một biến động giá nhỏ đi đúng hướng phân tích, bạn đã có thể thu về mức lợi nhuận khổng lồ.
Tuy nhiên, “lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro lớn”. Nếu bạn chưa nắm rõ khái niệm của các thuật ngữ cơ bản trong giao dịch ký quỹ, bạn sẽ không thể quản lý hiệu quả chiến lược giao dịch và tính toán chính xác mức độ rủi ro của mình. Bài viết này sẽ giải phẫu chi tiết 10 thuật ngữ cốt lõi mà bất cứ trader nào cũng phải nằm lòng.

1. Balance là gì?
Nói một cách đơn giản, đây là SỐ DƯ BAN ĐẦU trong tài khoản của bạn. Để bắt đầu giao dịch Forex, bạn cần mở một tài khoản tại sàn môi giới và nạp một số tiền vào đó. Ví dụ: Nếu bạn nạp vào 1000$, thì Balance của bạn lúc này chính là 1000$. Đây cũng là số tiền tối đa mà bạn có nguy cơ bị mất.
Khi bạn tham gia vào một giao dịch mới, Balance tài khoản của bạn sẽ không bị ảnh hưởng cho đến khi lệnh giao dịch đó được ĐÓNG. Điều này có nghĩa là Balance chỉ thay đổi trong hai trường hợp: khi bạn nạp/rút thêm tiền, hoặc khi bạn chính thức chốt/đóng một lệnh giao dịch.
2. Floating Profit là gì?
Floating profit được gọi là Lợi nhuận thả nổi. Chỉ số này đề cập trực tiếp đến khoản lợi nhuận (hoặc thua lỗ) của các lệnh giao dịch đang mở của bạn trên thị trường.
Nếu ngay tại thời điểm hiện tại, bạn quyết định đóng tất cả các lệnh đang mở, thì số tiền tài khoản tăng thêm hoặc giảm đi chính là Floating profit.
Công thức: Floating profit = Tổng lợi nhuận/thua lỗ của tất cả lệnh giao dịch đang mở.
3. Leverage là gì?
Leverage chính là Đòn bẩy. Đây là một công cụ tài chính tuyệt vời mà sàn môi giới cung cấp, giúp bạn có thể giao dịch với khối lượng lớn hơn gấp nhiều lần so với số dư Balance thực tế của bạn.
Ví dụ minh họa: Balance của bạn là 1000$. Nếu không sử dụng đòn bẩy (1:1), bạn chỉ có thể vào lệnh với khối lượng tương đương: 1000 / 100.000 = 0.01 lot. Nhưng nếu bạn muốn mở lệnh lớn hơn 0.01 lot để tối ưu lợi nhuận, bắt buộc bạn phải dùng đòn bẩy. Đòn bẩy sẽ liên quan mật thiết tới tiền ký quỹ (Margin).
- Giả sử bạn chọn đòn bẩy 1:500, vốn 1000$. Bạn vào lệnh Buy Vàng (XAUUSD) với giá hiện tại là 1800. Tiền ký quỹ cho 1 lot vàng ở giá này mất 360$. Vậy với 1000$, bạn chỉ có thể giao dịch khối lượng tối đa là 2.7 lot (đây gọi là vào lệnh full margin).
- Nếu bạn dùng đòn bẩy 1:1000, tiền ký quỹ cho 1 lot vàng chỉ mất 180$. Khi đó, bạn có thể giao dịch khối lượng tối đa lên tới 5.5 lot (full margin).
Qua ví dụ trên, bạn đã hiểu rõ đòn bẩy thấp hay cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp thế nào đến Volume (khối lượng) vào lệnh của bạn rồi chứ!
4. Margin là gì?
Margin chính là Ký quỹ. Để mở được 1 lệnh giao dịch, bạn cần phải có một số tiền nhất định làm tài sản đảm bảo, số tiền này gọi là Ký quỹ.
Bạn có thể coi Margin như một khoản tiền đặt cọc (thế chấp) để giữ cho lệnh giao dịch của bạn được mở và không bị hệ thống tự động đóng khi lệnh rơi vào trạng thái lỗ. Cần lưu ý: Ký quỹ KHÔNG phải là một khoản phí hay chi phí giao dịch, nó chỉ là phần tiền bị “tạm giữ”.
Công thức tính:
Margin = (Khối lượng * Kích thước hợp đồng * Đơn giá vào lệnh) / Đòn bẩy
Áp dụng lại ví dụ Buy vàng ở giá 1800, kích thước hợp đồng của vàng là 100, đòn bẩy 1:500, khối lượng 1 lot:
Margin = (1 * 100 * 1800) / 500 = 360$.
Mẹo nhỏ: Kích thước hợp đồng của các cặp tiền tệ thường là 100.000, của hàng hóa (như vàng) là 100. Bạn có thể nhấp chuột phải vào từng cặp giao dịch trên phần mềm và chọn “Thuộc tính symbol” (Specification) để xem thông số chi tiết.
5. Used margin là gì?
Used margin được hiểu là Ký quỹ đã sử dụng. Nếu bạn mở nhiều lệnh giao dịch cùng một lúc, mỗi giao dịch sẽ yêu cầu một khoản Ký quỹ bắt buộc riêng.
Nếu bạn cộng dồn tất cả các khoản Ký quỹ bắt buộc của mọi giao dịch đang mở lại với nhau, tổng số tiền đó gọi là Used margin. Đây là phần tiền đã bị “khóa” lại và bạn không thể sử dụng nó để mở thêm các lệnh giao dịch mới.
6. Equity là gì?
Equity là Vốn chủ sở hữu (hay Vốn thực có). Nó phản ánh GIÁ TRỊ HIỆN TẠI tài khoản giao dịch của bạn.
EQUITY = BALANCE + FLOATING PROFIT
Vì giá cả trên thị trường di chuyển không ngừng, kéo theo Floating profit luôn thay đổi, do đó Equity của bạn cũng sẽ biến động liên tục theo từng tích tắc. Nếu bạn không có bất kỳ lệnh nào đang mở (Floating profit = 0), thì Equity = Balance.
Ví dụ: Bạn nạp 1000$. Khi chưa giao dịch, Equity = Balance = 1000$. Khi bạn mở 1 lệnh và đang âm 50$ (Floating profit = -50$), lúc này Equity = 1000 + (-50) = 950$.
Góc cảnh tỉnh tâm lý: Equity quan trọng hơn Balance rất nhiều vì nó phản ánh số tiền thực tế của bạn. Đã bao giờ bạn rơi vào trường hợp: Tài khoản có 10k$, đang “gồng lỗ” 8k$. Bạn tự an ủi rằng “Balance vẫn còn 10k$, chưa chốt lệnh là chưa mất”. Tâm lý gồng lỗ này thường được mang từ thị trường Coin sang Forex. Cho đến khi tài khoản bị đá toàn bộ lệnh âm (cháy tài khoản), bạn mới chợt ngộ ra rằng tiền của mình đã bốc hơi thực sự.
7. Free margin là gì?
Free margin (Ký quỹ còn dư) là mức chênh lệch giữa Equity (Vốn chủ sở hữu) và Used margin (Ký quỹ đã sử dụng).
Free Margin = Equity – Used Margin
Nó đại diện cho số tiền KHÔNG bị ràng buộc/khóa bởi các lệnh đang mở. Nếu trạng thái giao dịch của bạn đang có lãi, Equity tăng lên kéo theo Free margin tăng, giúp bạn có thêm “hỏa lực” để mở nhiều lệnh mới. Ngược lại, khi Free margin rớt xuống mức 0 hoặc âm, bạn sẽ hoàn toàn cạn kiệt khả năng mở thêm lệnh.
8. Margin level là gì?
Margin level (Mức ký quỹ) là giá trị phần trăm (%) biểu diễn tỷ lệ giữa Vốn chủ sở hữu và Số tiền ký quỹ đã sử dụng. Nền tảng giao dịch sẽ tự động tính toán và hiển thị thông số này cho bạn.
Margin Level = (Equity / Used Margin) x 100%
Chỉ số này vô cùng quan trọng. Mức ký quỹ càng cao, sức khỏe tài khoản càng tốt và bạn càng có nhiều khả năng vào lệnh mới. Hầu hết các sàn môi giới đặt giới hạn mức ký quỹ ở 100%. Điều này có nghĩa là khi Vốn chủ sở hữu (Equity) bằng hoặc thấp hơn Ký quỹ đã sử dụng (Used Margin), bạn sẽ KHÔNG thể mở thêm lệnh mới. Muốn giao dịch tiếp, bạn bắt buộc phải đóng bớt các lệnh đang có.
9. Margin call là gì?
Đây là tiếng chuông báo động đỏ! Margin call là một ngưỡng phần trăm cụ thể do sàn quy định (ví dụ: 100%). Khi Margin level của bạn rơi xuống chạm ngưỡng này, tài khoản của bạn chính thức bước vào “vùng nguy hiểm”.
Margin call bản chất là một thông báo/cảnh báo từ sàn môi giới cho bạn biết rằng ký quỹ của bạn đã giảm xuống mức tối thiểu. Nó cho bạn cơ hội cuối cùng để xử lý rủi ro (nạp thêm tiền hoặc tự cắt bớt lệnh lỗ) trước khi điều tồi tệ nhất là Stop out xảy ra.
10. Stop out là gì?
Stop out là “án tử” cho tài khoản giao dịch. Nó xuất hiện khi Margin level (Mức ký quỹ) rơi xuống thấp hơn một tỷ lệ % nhất định (ví dụ 50%, tùy quy định mỗi sàn).
Khi chạm mức Stop out, hệ thống của sàn môi giới sẽ tự động đóng lệnh của bạn do tài khoản không còn đủ ký quỹ để duy trì trạng thái mở. Quá trình thanh lý thường bắt đầu từ lệnh đang lỗ nặng nhất (hoặc dùng nhiều ký quỹ nhất). Vòng lặp tự động cắt lệnh này sẽ diễn ra liên tục cho đến khi Margin level của bạn quay trở lại mức an toàn cao hơn ngưỡng Stop out.
Khi các lệnh âm liên tục bị “đá” ra khỏi thị trường cho đến khi không còn lệnh nào, đó chính là nỗi đau đớn tột cùng mà giới trader gọi là “Cháy tài khoản”.
Lời kết: Nắm vững 10 thuật ngữ nền tảng này chính là bạn đã tự trang bị cho mình chiếc áo giáp đầu tiên để sinh tồn trong thị trường ngoại hối khốc liệt. Hãy luôn theo dõi sát sao Margin level và tuyệt đối đừng bao giờ để tài khoản phải réo gọi Margin call nhé!
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung được cung cấp trên t2trust chỉ nhằm mục đích thông tin. Chúng tôi không đảm bảo tuyệt đối về chất lượng, độ chính xác hoặc tính đầy đủ của các dữ liệu có nguồn từ bên thứ ba. Nội dung trên trang không cấu thành lời khuyên tài chính hay khuyến nghị đầu tư. Chúng tôi đặc biệt khuyến khích độc giả tự tiến hành nghiên cứu và tham khảo ý kiến của cố vấn tài chính đủ tiêu chuẩn trước khi đưa ra bất kỳ quyết định giao dịch nào.

